Τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσίασε σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος.

Στο ερώτημα «γιατί νέος κώδικας τώρα;», το υπουργείο απαντά ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι το πρώτο επίπεδο διακυβέρνησης στο οποίο ο πολίτης συναντά καθημερινά το κράτος. Από τον «Καποδίστρια» έως τον «Καλλικράτη», η οργάνωση των δήμων και των περιφερειών εξελίχθηκε χωρίς ποτέ να αποκτήσει ένα ενιαίο, σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο. Υπήρχαν διάσπαρτες, αλληλεπικαλυπτόμενες διατάξεις δεκαετιών, πολλές εκ τωνοποίων είχαν ζωή 70 ετών. Σήμερα εγέρθηκαν νέες απαιτήσεις, όπως ταχύτητα, διαφάνεια και λογοδοσία, ενώ η ψηφιακή εποχή, με το gov.gr, αλλάζει τη σχέση πολίτη – διοίκησης.

Ο παλαιός Κώδικας δημιουργούσε προβλήματα, όπως δαιδαλώδες παράπλευρο δίκαιο, αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, ερμηνευτικές ασάφειες & ανασφάλεια, έλλειμμα διαφάνειας και λογοδοσίας, περιορισμένη συμμετοχή των πολιτών.

Τα προβλήματα αυτά είχαν ως συνέπεια δυσκολία εφαρμογής της νομοθεσίας, αυξημένο διοικητικό κόστος, καθυστερήσεις σε αποφάσεις και έργα, έλλειψη ασφάλειας δικαίου, απομάκρυνση πολιτών από τους θεσμούς,

Ο νέος Κώδικας, ένα ενιαίο νομοθέτημα 774 άρθρων, τροποποιεί ριζικά σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις και ελπίζεται ότι: ενισχύει τη συμμετοχή του πολίτη σε όλη τη λειτουργία δήμων και περιφερειών, ενσωματώνεται την τεχνολογία με όριο την αδιαμεσολάβητη συμμετοχή και φέρνει πολιτική αποτελεσματικότητα, καθώς κάθε αιρετή αρχή μπορεί να εφαρμόσει την πολιτική για την οποία ψηφίστηκε.

Ο νέος Κώδικας αποτελείται από έξι Βιβλία με τα εξής περιεχόμενα:

- Βιβλίο 1: Συγκρότηση & Εκλογές. Διοικητική διαίρεση, κατηγορίες δήμων, εκλογή αιρετών, εκλογικές δαπάνες.

- Βιβλίο 2: Διακυβέρνηση & Όργανα. Όργανα διοίκησης, νομικά πρόσωπα αυτοδιοίκησης, καταστατική θέση των αιρετών.

- Βιβλίο 3: Αρμοδιότητες. Καταγραφή και κατανομή αρμοδιοτήτων σε πολυεπίπεδη διακυβέρνηση.

- Βιβλίο 4: Οικονομική Διοίκηση. Έσοδα, προϋπολογισμός, δημόσιες συμβάσεις, περιουσία.

- Βιβλίο 5: Έλεγχος Νομιμότητας. Αντικειμενικός έλεγχος πράξεων και πειθαρχική ευθύνη αιρετών.

- Βιβλίο 6: Γενικές Λειτουργίες. Κύρωση του πρόσθετου πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη. Παιδικοί σταθμοί.

Το υπουργείο προσδιορίζει τις αλλαγές που φέρνει ο νέος Κώδικας ως εξής:

1. Ενιαίο πλαίσιο: Κοινός Κώδικας για δήμους και περιφέρειες. Για πρώτη φορά, οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζονται συγκροτημένα και ενιαία.

2. Διαφάνεια & λογοδοσία: Ενίσχυση διαφάνειας και λογοδοσίας. Εργαλεία άσκησης ελέγχου επί των 

πράξεων των αιρετών από τη μειοψηφία. Καλύτερη ενημέρωση πολιτών.

3. Αναδιοργάνωση συστήματος διακυβέρνησης. Σαφέστεροι ρόλοι συμβουλίων, επιτροπών και συλλογικών οργάνων.

4. Σύγχρονη οικονομική διοίκηση. Αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και διαφάνεια σε ενιαίο

πλαίσιο.

5. Αντικειμενικός έλεγχος: Έλεγχος αποκλειστικά νομιμότητας μέσω της Αυτοτελούς και ανεξάρτητης Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α.

6. Καταστατική θέση αιρετών: Σαφές καθεστώς αντιμισθίας, αδειών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

7. Σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων: Συστηματοποίηση στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

8. Συμμετοχή πολιτών: Συμβουλευτικά ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα και αναβαθμισμένα συμβούλια νέων.

9. Νέο εκλογικό σύστημα: Εκλογή σε έναν γύρο και δυνατότητα ηλεκτρονικής

ψηφοφορίας.

10. Κωδικοποίηση νομικών προσώπων: Νέο πλαίσιο για ΔΕΥΑ και εξορθολογισμός σχημάτων.

11. Ψηφιακός μετασχηματισμός: Νέες ψηφιακές εφαρμογές με πολλαπλές διαλειτουργικότητες.

12. Μεγαλύτερη ευελεξία για κοινωνική πολιτική: Επίδομα γέννησης, στήριξη εργαζομένων σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους

Με τον νέο Κώδικα δημιουργούνται νέες κατηγορίες δήμων, για στοχευμένη χρηματοδότηση και πολιτικές προσαρμοσμένες στη γεωμορφολογία και τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής. Κάθε δήμος και περιφέρεια της χώρας είναι διαφορετικοί και έχουν ιδιαίτερες ανάγκες. Οι δήμοι χαρακτηρίζονται ως: Ορεινοί, Νησιωτικοί, Παραμεθόριοι, Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων, Αστικοί, Πρωτεύουσες Νομών, Μεγάλοι Ηπειρωτικοί, Μεσαίοι Ηπειρωτικοί, Μικροί Ηπειρωτικοί.