Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα τη θέση του σχετικά με την πρόταση απλούστευσης («omnibus») για την τροποποίηση της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), με 569 ψήφους υπέρ, 45 κατά και 23 αποχές.

Η πρόταση προβλέπει την αναβολή της εφαρμογής ορισμένων κανόνων που αφορούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) υψηλού κινδύνου, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές και τα πρότυπα που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις στην εφαρμογή τους θα είναι εγκαίρως διαθέσιμα.

Με τις τροπολογίες τους, οι ευρωβουλευτές εισάγουν συγκεκριμένες ημερομηνίες εφαρμογής με στόχο τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου:

- Αφενός για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που κατονομάζονται ρητά στον κανονισμό, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται συστήματα που αφορούν βιομετρικά στοιχεία και συστήματα που χρησιμοποιούνται σε κρίσιμες υποδομές, την εκπαίδευση, την απασχόληση, τις βασικές υπηρεσίες, την επιβολή του νόμου, τη δικαιοσύνη και τη διαχείριση των συνόρων, οι ευρωβουλευτές προτείνουν ως ημερομηνία εφαρμογής τη 2α Δεκεμβρίου 2027.

- Αφετέρου για τα συστήματα ΤΝ που εμπίπτουν στην τομεακή νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια και την εποπτεία της αγοράς, οι ευρωβουλευτές προτείνουν την 2α Αυγούστου 2028.

Οι ευρωβουλευτές τάσσονται, επίσης, υπέρ της χορήγησης προθεσμίας στους παρόχους έως τις 2 Νοεμβρίου 2026, προκειμένου να συμμορφωθούν με τους κανόνες για την σήμανση περιεχομένου (ηχητικού, εικονικού, οπτικοακουστικού ή γραπτού λόγου) που δημιουργείται από ΤΝ, ώστε να δηλώνεται η προέλευσή του.

Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν την θέσπιση νέας απαγόρευσης για συστήματα τύπου «ξεγυμνώματος» (nudifier), τα οποία χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργούν ή να παραποιούν εικόνες σαφώς σεξουαλικού ή ιδιωτικού περιεχομένου που παραπέμπουν σε ταυτοποιήσιμο πραγματικό πρόσωπο χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Η απαγόρευση δεν θα εφαρμόζεται σε συστήματα ΤΝ που διαθέτουν αποτελεσματικές δικλίδες ασφάλειας, οι οποίες εμποδίζουν τους χρήστες να δημιουργούν τέτοιου είδους εικόνες.

Ακόμη, οι ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ του να επιτρέπεται στους παρόχους υπηρεσιών η δυνατότητα να επεξεργάζονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για τον εντοπισμό και τη διόρθωση μεροληψιών στα συστήματα ΤΝ, εισήγαγαν όμως παράλληλα εγγυήσεις ώστε αυτό να επιτρέπεται μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο.

Με στόχο να στηρίξουν τις εταιρείες της ΕΕ κατά τη μετάβασή τους πέραν του καθεστώτος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ), στο πλαίσιο του οποίου επωφελούνται από ορισμένα μέτρα στήριξης, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν την προτεινόμενη επέκταση αυτών των μέτρων και στις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης.

Για να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη μεταξύ των τομεακών ενωσιακών κανόνων για την ασφάλεια των προϊόντων και της Πράξης για την ΤΝ, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την Πράξη για την ΤΝ μπορούν να είναι λιγότερο αυστηρές για προϊόντα που ήδη ρυθμίζονται από την τομεακή νομοθεσία, όπως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ο ραδιοεξοπλισμός, η ασφάλεια των παιχνιδιών και άλλα.

Η συνεισηγήτρια για την Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, Άρμπα Κοκαλάρι (ΕΛΚ, Σουηδία), δήλωσε: «Θέλουμε προβλέψιμους, απλουστευμένους κανόνες που να σταματούν τον χρόνο και να εξαλείφουν τις επικαλύψεις με την τομεακή νομοθεσία και να μειώνουν τον κατακερματισμό μεταξύ των κρατών μελών. Οι εταιρείες χρειάζονται τώρα σαφήνεια σχετικά με το εάν αποτελούν υψηλού κινδύνου ή όχι. Εάν η Ευρώπη θέλει να είναι ανταγωνιστική, πρέπει να αυξήσουμε τις επενδύσεις και να διευκολύνουμε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όχι να τιμωρούμε τις εταιρείες που εισάγουν καινοτόμα χαρακτηριστικά τεχνητής νοημοσύνης σε ασφαλή προϊόντα».

Ο συνεισηγητής της επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Michael McNamara (Renew, Ιρλανδία), δήλωσε: «Χαίρομαι που κατέστη δυνατό να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός αποδεκτός από την πλειοψηφία του Κοινοβουλίου και τουλάχιστον από τα κεντρώα κόμματα. Και που αυτός ο συμβιβασμός περιελάμβανε μια πρόταση για την απαγόρευση των λεγόμενων εφαρμογών γυμνισμού, κάτι που πιστεύω ότι είναι κάτι που οι πολίτες μας περιμένουν από τους συννομοθέτες».

Πλέον μπορούν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο σχετικά με την τελική μορφή της νομοθετικής πράξης.

Η νομοθετική πρόταση που ψηφίστηκε σήμερα αποτελεί μέρος της έβδομης δέσμης μέτρων για την απλούστευση που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Νοεμβρίου 2025 («digital omnibus»). Το Κοινοβούλιο επεξεργάζεται επίσης επί του παρόντος και άλλες προτάσεις της δέσμης: την ψηφιακή δέσμη μέτρων για την τροποποίηση της νομοθεσίας σχετικά με τη χρήση και την προστασία δεδομένων καθώς και την πρόταση για τη θέσπιση ευρωπαϊκών επιχειρηματικών πορτοφολιών.