Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως δείχνει απόλυτη όταν λέει ότι στην Ελλάδα δεν μπορεί να εφαρμοσθεί τετραήμερη εργασία, όπως ζήτησε ο αρχηγός της αντιπολίτευσης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης. Όμως το μέτρο δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό σενάριο - το 2026 αρκετές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε νομοθετικές ρυθμίσεις ή εκτεταμένες δοκιμές, όχι με πανομοιότυπο τρόπο είναι η αλήθεια.
Ακολουθούν τα σημαντικότερα παραδείγματα παγκοσμίως:
1. Βέλγιο: Το μοντέλο της «Συμπίεσης». Από το 2022, το Βέλγιο προσφέρει στους εργαζόμενους το δικαίωμα να ζητήσουν τετραήμερο. Οι εργαζόμενοι δουλεύουν τις ίδιες ώρες (π.χ. 38-40 την εβδομάδα) αλλά σε 4 ημέρες αντί για 5 (περίπου 10 ώρες την ημέρα).Ο μισθός παραμένει ο ίδιος. Ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί, αλλά πρέπει να αιτιολογήσει την απόφασή του γραπτώς.
2. Ισλανδία: Ο παγκόσμιος πρωτοπόρος. Μετά από επιτυχημένες δοκιμές μεταξύ 2015-2019, η Ισλανδία θεωρείται η πιο επιτυχημένη περίπτωση. Πάνω από το 85% του εργατικού δυναμικού έχει πλέον δικαίωμα σε μειωμένο ωράριο (35-36 ώρες) χωρίς μείωση μισθού. Η παραγωγικότητα παρέμεινε σταθερή ή αυξήθηκε, ενώ η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) των εργαζομένων μειώθηκε κατακόρυφα.
3. Ηνωμένο Βασίλειο: Η δύναμη του ιδιωτικού τομέα. Αν και δεν υπάρχει κρατική επιβολή, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το μεγαλύτερο δίκτυο επιχειρήσεων που υιοθέτησαν το μέτρο μόνιμα. Πρόσφατα στοιχεία (2025-2026): Περισσότερες από 250 επιχειρήσεις εφαρμόζουν πλέον επίσημα το μοντέλο 32 ωρών (4 ημέρες) με 100% του μισθού. Το 92% των εταιρειών που συμμετείχαν στις αρχικές δοκιμές αποφάσισαν να διατηρήσουν το τετραήμερο μόνιμα, αναφέροντας 65% μείωση στις αναρρωτικές άδειες.
Άλλες χώρες
Σε φάση δοκιμής ή εφαρμογής είναι το μέτρο και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.
Γερμανία: Από το 2024 και το 2025 ξεκίνησαν μεγάλα πιλοτικά προγράμματα σε εκατοντάδες εταιρείες, με τη στήριξη των μεγάλων συνδικάτων (όπως η IG Metall).
Λιθουανία: Θεσπίστηκε τετραήμερη εργασία (32 ώρες) ειδικά για γονείς με μικρά παιδιά που εργάζονται στο δημόσιο τομέα, χωρίς μείωση αποδοχών.
Πορτογαλία και Ισπανία: Υλοποιούν κρατικά επιδοτούμενα πιλοτικά προγράμματα για να δουν πώς επηρεάζεται η ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η πρόταση Ανδρουλάκη
Η πρόταση του κ. Ανδρουλάκη πλησιάζει περισσότερο το Ισλανδικό ή το Βρετανικό μοντέλο (λιγότερες ώρες, ίδιος μισθός), ενώ η τρέχουσα νομοθεσία στην Ελλάδα θυμίζει το Βελγικό μοντέλο (ίδιες ώρες, λιγότερες μέρες).