Παρακολουθώντας σήμερα το πρωί (28 Ιουλίου 2026) τη ναυτική κίνηση στο βορειοανατολικό Αιγαίο, σε μια περιοχή όπου δεκάδες τουρκικά αλιευτικά «πολιορκούν» το νησί της Λέσβου, εντοπίσαμε να κινείται μεταξύ αυτού και των τουρκικών ακτών, με πορεία προς βορρά, το υπό ρωσική σημαία πλοίο γενικού φορτίου «Nikolai Psomiadi».

Το ασυνήθιστο, αλλά ξεκάθαρα ελληνικής προέλευσης επώνυμο, κίνησε την περιέργειά μας. Ποιος ήταν ο άνθρωπος του οποίου το όνομα εξακολουθεί να ταξιδεύει στις θάλασσες;

Μετά από μια σύντομη έρευνα, η Proslipsis.gr ανακάλυψε ότι πίσω από το όνομα του πλοίου κρύβεται ο Νικολάι Αναστάσοβιτς Ψωμιάδης, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σοβιετικής ναυπηγικής βιομηχανίας. 

Ελληνικής καταγωγής, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1912 στην Αλούστα της Κριμαίας, περιοχή όπου επί αιώνες άνθιζαν ελληνικές κοινότητες. Στη ρωσική βιβλιογραφία το επώνυμο απαντάται είτε ως Πσομιάδης / Псомиадис, είτε συχνότερα ως Πσομιάδι / Псомиади. Το Αναστάσοβιτς ήταν το όνομα του πατέρα του (Αναστάσιος). Δυστυχώς, τα ονόματα της μητέρας ή άλλων στενών συγγενών του δεν διασώζονται στις επίσημες σοβιετικές αρχειακές καταγραφές που είναι προσβάσιμες. 

Ο Νικολάι ξεκίνησε να εργάζεται το 1930 και παράλληλα σπούδαζε στο Ινστιτούτο Μηχανικών Πλωτών Μεταφορών του Πανεπιστήμιου του Λένινγκραντ στην Αγία Πετρούπολη (τώρα Κρατικό Πανεπιστήμιο Ναυτιλίας και Εσωτερικής Ναυτιλίας Ναύαρχος Σ.Ο. Μακάροφ), από όπου αποφοίτησε το 1937. 

Ακολούθησε μακρά επαγγελματική πορεία στη ναυπηγική και στις ποτάμιες μεταφορές της Σιβηρίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εργάστηκε σε νευραλγικές θέσεις της σοβιετικής ναυπηγικής βιομηχανίας, ενώ στη συνέχεια υπηρέτησε στο Υπουργείο Ποτάμιου Στόλου της ΕΣΣΔ.

Το 1953 ανέλαβε αρχιμηχανικός του Ναυπηγείου Κρασνογιάρσκ και το 1957 διορίστηκε διευθυντής του, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1978. Η περίοδος αυτή θεωρείται η «χρυσή εποχή» του ναυπηγείου.

Υπό την ηγεσία του πραγματοποιήθηκε εκτεταμένος εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, αναβαθμίστηκε ο μηχανολογικός εξοπλισμός, δημιουργήθηκαν νέες γραμμές παραγωγής και κατασκευάστηκαν σύγχρονοι τύποι ρυμουλκών, φορτηγίδων, φορτηγών και επιβατηγών πλοίων που εξυπηρέτησαν την ανάπτυξη του ποταμού Γενισέι και της βόρειας Σιβηρίας.

Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση προσωπικού και στις κοινωνικές υποδομές του ναυπηγείου. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ανεγέρθηκαν κατοικίες εργαζομένων, νηπιαγωγεία και πολιτιστικές εγκαταστάσεις, ενώ το εργοστάσιο εισήγαγε πρωτοποριακές για την εποχή μεθόδους παραγωγής, αποκτώντας τον τίτλο της «Επιχείρησης Κομμουνιστικής Εργασίας».

Ο Ψωμιάδης διαδραμάτισε επίσης ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή του Κρασνογιάρσκ, συμμετέχοντας επί σειρά ετών στη δημοτική επιτροπή του ΚΚΣΕ και προεδρεύοντας της επιτροπής δημοσίων έργων και κοινής ωφέλειας.

Για 10 χρόνια, ο Νικολάι Αναστάσοβιτς εξελέγη μέλος της δημοτικής επιτροπής του ΚΚΣΕ και για 20 χρόνια ηγήθηκε της μόνιμης επιτροπής του δημοτικού συμβουλίου για τις δημόσιες υπηρεσίες και τη βελτίωση.

Για την προσφορά του τιμήθηκε με τον τίτλο του Επίτιμου Πολίτη του Κρασνογιάρσκ, καθώς και με κορυφαίες σοβιετικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Τάγμα του Λένιν, το Τάγμα της Οκτωβριανής Επανάστασης, το Τάγμα του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και με πέντε μετάλλια και πέντε σήματα "Νικητής του Σοσιαλιστικού Διαγωνισμού". 

Οργάνωσε και ξεκίνησε τα εγκαίνια του παιδικού θεάτρου "Τσιρκατσόνοκ", το οποίο κέρδισε πανεθνική αναγνώριση. Ήταν ο πρώτος ηγέτης της πόλης που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα για την κατασκευή νηπιαγωγείων σε επίπεδο νομού..

Το 1966 εξέδωσε το βιβλίο «Προσωπικά Υπεύθυνος», στο οποίο κατέγραψε την εμπειρία του από τη διοίκηση του ναυπηγείου και τη φιλοσοφία του γύρω από την οργάνωση της παραγωγής.

Ένας συνάδελφος του Νικολάι, ο Ανατόλι Αντρέεβιτς μιλάει με τα καλύτερα λόγια γι' αυτόν. «Ηγήθηκε της ομάδας για πάνω από 20 χρόνια. Ο Νικολάι Αναστάσιεβιτς ήταν μια μοναδική προσωπικότητα. Με την απεριόριστη ενέργειά του και την ακούραστη εργασιακή του ηθική, υπηρέτησε ως πρότυπο για όλους. Τα υψηλά του πρότυπα για τον εαυτό του και τους ανθρώπους του, η επιχειρηματική του προσέγγιση και το καινοτόμο πνεύμα του διασφάλισαν τη σταθερή λειτουργία του εργοστασίου. Ήταν δύσκολο, αλλά και ανταποδοτικό, να συνεργαστώ μαζί του: κάθε μέρα έφερνε νέες ιδέες, νέες προοπτικές».

Ο Νικολάι Αναστάσοβιτς Ψωμιάδης πέθανε το 1985, σε ηλικία 73 ετών. Τρία χρόνια αργότερα, το 1988, δόθηκε προς τιμήν του το όνομα  «Nikolai Psomiadi» σε ρυμουλκό του ποταμού Γενισέι, αυτό που εντόπισε σήμερα η Proslipsis.gr στη Λέσβο και δραστηριοποιείται πλέον ως πλοίο γενικού φορτίου, ενώ το 2018 τοποθετήθηκε αναμνηστική πλάκα στο Ναυπηγείο Κρασνογιάρσκ. 

Η ιστορία του Νικολάι Ψωμιάδη αποτελεί μία ακόμη υπενθύμιση της σημαντικής παρουσίας του ελληνισμού της Κριμαίας στη Ρωσία και τη Σοβιετική Ένωση, αλλά και της συμβολής Ελλήνων της διασποράς σε κρίσιμους τομείς της βιομηχανικής και τεχνολογικής ανάπτυξης.